سازمان ملی هوش مصنوعی، پل ارتباطی سیاست گذاری و توسعه

داود ادیب در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به روند تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی اظهار کرد: این سازمان پس از حدود دو سال وقفه بار دیگر در مسیر تصویب و تشکیل قرار گرفته و باید از تبدیل شدن به یک ساختار دولتی عریض و طویل جلوگیری شود. وی افزود: مسئله اصلی کشور در حوزه هوش مصنوعی، لزوماً نبود سیاست گذاری نیست، بلکه فاصله ای است که میان لایه سیاست گذاری و حوزه توسعه، کاربردی سازی و فعالیت شرکت های فناور وجود دارد. سازمان ملی هوش مصنوعی؛ حلقه اتصال حاکمیت و بخش خصوصی رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، مأموریت اصلی سازمان ملی هوش مصنوعی را ایجاد ارتباط میان بخش سیاست گذاری و بخش توسعه عنوان کرد و گفت: این سازمان باید نقش یک پل و محور ارتباطی میان سیاست گذاری حاکمیتی و شرکت های فناور، انجمن ها و تشکل های تخصصی را ایفا کند. ادیب ادامه داد: ظرفیت های علمی و اجرایی متعددی در کشور وجود دارد، اما برای استفاده مؤثر از این ظرفیت ها باید میان سیاست گذاری و بخش اجرا هم افزایی ایجاد شود و سازمان ملی هوش مصنوعی می تواند این نقش را بر عهده بگیرد. فاصله 40 امتیازی ایران در سیاست گذاری و کاربرد هوش مصنوعی وی با اشاره به آخرین ارزیابی های بین المللی آمادگی کشور ها در حوزه هوش مصنوعی در سال 2025 اظهار کرد: ایران در این ارزیابی در میان حدود 195 کشور، در رتبه 75 یا 76 قرار گرفته است. ادیب با تأکید بر اینکه صرفاً قرار گرفتن در میانه جدول نمی تواند معیار مناسبی برای ارزیابی وضعیت کشور باشد، گفت: در چنین مقایسه ای باید عواملی مانند جمعیت، پیشینه علمی و تمدنی، فرهنگ و سطح توسعه یافتگی کشور ها نیز مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: بر اساس این ارزیابی ها، ایران در حوزه سیاست گذاری هوش مصنوعی امتیازی حدود 83 تا 84 کسب کرده، در حالی که امتیاز کشور در بخش توسعه و کاربردی سازی حدود 35 تا 36 است. رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، این اختلاف را نشان دهنده شکاف قابل توجه میان سیاست گذاری و توسعه کاربردی دانست و تصریح کرد: سازمان ملی هوش مصنوعی باید برای کاهش همین فاصله شکل بگیرد و ظرفیت های موجود در بخش خصوصی و شرکت های فناور را به سیاست های کلان کشور متصل کند. هشدار نسبت به عقب ماندن از شاخص های جهانی ادیب همچنین با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به 15 درصد گفت: برآورد های موجود، سهم فعلی اقتصاد دیجیتال در کشور را حدود 6.7 تا 7.3 درصد نشان می دهد. وی افزود: نکته مهم این است که شاخص های جهانی ثابت نمی مانند و زمانی که کشور برای رسیدن به یک هدف مشخص برنامه ریزی می کند، سایر کشور ها نیز در حال حرکت هستند. رئیس انجمن شرکت های فناور هوش مصنوعی ادامه داد: هدف گذاری سهم 15 درصدی اقتصاد دیجیتال، با توجه به روند جهانی، نباید یک هدف نهایی تلقی شود؛ چراکه کشور های پیشرو در این حوزه سهم بسیار بالاتری دارند و میانگین جهانی نیز در سال های آینده افزایش خواهد یافت. ادیب تأکید کرد: بنابراین پروژه های مرتبط با اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی باید بدون تأخیر اجرا شوند و کشور نمی تواند برای رسیدن به اهداف خود چند سال منتظر بماند و سپس اقدام کند. چرا تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی دو سال به تأخیر افتاد؟ وی درباره علت تأخیر در تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی نیز گفت: این وقفه دو ساله تحت تأثیر شرایط خاص و غیرقابل پیش بینی کشور قرار گرفت. ادیب افزود: همزمانی فرآیند تصویب این سازمان با تغییر دولت و همچنین حادثه از دست رفتن رئیس جمهور، موجب شد مصوباتی درباره عدم تشکیل سازمان های جدید مطرح شود و همین مسئله در روند تصمیم گیری درباره سازمان ملی هوش مصنوعی ابهام ایجاد کرد. رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال خاطرنشان کرد: این تأخیر را نباید به معنای ضعف ساختاری یا نبود اختیارات لازم برای سازمان ملی هوش مصنوعی در آینده تلقی کرد. ضرورت تبدیل سیاست های هوش مصنوعی به اقدام عملی ادیب در پایان تأکید کرد: موفقیت سازمان ملی هوش مصنوعی به این بستگی دارد که بتواند فاصله میان سیاست گذاری و اجرا را کاهش دهد و ظرفیت شرکت های فناور، تشکل ها و بخش خصوصی را در مسیر اهداف کلان کشور فعال کند. وی گفت: اگر این سازمان بتواند سیاست گذاری را به پروژه، پروژه را به اجرا و ظرفیت بخش خصوصی را به نیاز های واقعی کشور متصل کند، می تواند در ارتقای جایگاه ایران در شاخص های جهانی هوش مصنوعی نقش مؤثری داشته باشد.